Dəri hüceyrələri hər 28-30 gündən bir yenilənir. Bu yenilənmə prosesində hüceyrələrin "tikinti materialı" məhz qəbul etdiyimiz qidalardan gəlir. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə edirəm ki, xanımlar çox vaxt xarici qulluğa (kremlər, maskalar) fokuslanır, lakin bu hüceyrələrin keyfiyyətini təyin edən qidalanmanı unudurlar. Professional bir dermatoloq bilir ki, insulin səviyyəsinin oynaması, bağırsaq mikrobiotası və antioksidant çatışmazlığı birbaşa üzümüzdə əks olunur. Əgər siz hər gün yeni bir sızanaq ilə oyanırsınızsa, bu, bədəninizin sizə "daxildə işlər qaydasında deyil" demə üsuludur. Bu bloq yazısında biz professional bir dermatoloq gözü ilə dərini gəncləşdirən və təmizləyən qidalanma sirlərini açacağıq.
Dərinin elastikliyi kollagen və elastin liflərindən asılıdır. Şəkərli qidalar qanda "qlikasiya" adlanan prosesi tətikləyir ki, bu da kollagen liflərini sərtləşdirərək parçalayır. Nəticədə dəri sallanır və qırışlar yaranır. Professional bir dermatoloq bu prosesi "şəkər yaşlanması" adlandırır. Bir dəri həkimi üçün pəhriz təyin edərkən ilk hədəf iltihabı azaltmaqdır.
İltihab (inflammasiya) təkcə daxili orqanları deyil, dərini də zədələyir. Hər bir iltihablı sızanaq ocağı əslində bədəndəki oksidativ stressin nəticəsidir. Bir dəri həkimi olaraq xəbərdarlıq edirəm: yüksək glisemik indeksli qidalar (ağ çörək, şirniyyat, qazlı içkilər) insulin sıçrayışına səbəb olur. Bu isə androgien hormonlarını aktivləşdirərək piy vəzilərini daha çox yağ istehsal etməyə vadar edir. Professional bir dermatoloq bilir ki, bu zəncirvari reaksiya qaçılmaz olaraq yeni sızanaq çıxışı ilə nəticələnir.
Bir dəri həkimi yanına gələn pasiyentlərin ən böyük sualı budur: "Şokolad sızanaq yaradırmı?". Cavab bir qədər mürəkkəbdir. Təmiz kakao deyil, şokoladın tərkibindəki süd və şəkər əsas problemdir. Professional bir dermatoloq aşağıdakı qidaları "risk qrupu"na daxil edir:
Süd və Süd Məhsulları: Bəzi xanımlarda inək südündəki hormonlar dəri altı piy vəzilərini stimullaşdırır. Bir dəri həkimi olaraq mən tez-tez pasiyentlərimə bir ay müddətinə südü kəsməyi və dərinin reaksiyasını izləməyi tövsiyə edirəm.
Yüksək Şəkərli Qidalar: Şəkər həm qocalmanı sürətləndirir, həm də bakteriyaların çoxalması üçün əla mühit yaradır. Hər bir sızanaq bakteriyası (C. acnes) şəkərlə "qidalanmağı" sevir.
Trans Yağlar: Fast-food və hazır paketlənmiş qidalar dərinin yağ balansını pozur. Professional bir dermatoloq bu yağların dərinin məsamələrini daha da tıxadığını qeyd edir.
Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: əgər üzünüzdə kistik və ağrılı sızanaq varsa, ilk növbədə rasionunuzdan ağ unu və şəkəri çıxarın. Professional bir dermatoloq bu sadə dəyişikliyin dərini necə sürətlə sakitləşdirdiyini dəfələrlə sübut edib.
Dərinizin daxildən işıq saçmasını istəyirsinizsə, professional bir dermatoloq tövsiyə etdiyi bu qidalara üstünlük verin. Bir dəri həkimi üçün bunlar dərinin "super yanacağı"dır:
Yağlı Balıqlar (Siyənək, Somon): Omeqa-3 yağ turşuları dərinin nəmini saxlayır və iltihabı azaldır. Bu, xüsusilə quru dərisi olan və ya sızanaq izləri ilə mübarizə aparan xanımlar üçün vacibdir.
Avokado: Tərkibindəki E və C vitaminləri dərini günəşin zərərli şüalarından daxildən qoruyur. Professional bir dermatoloq avokadonu "təbii botoks" adlandırır.
Qoz və Badam: Dərinin baryerini gücləndirən sink və selenium ilə zəngindir. Bir dəri həkimi bilir ki, sink çatışmazlığı çox vaxt inatçı sızanaq problemləri ilə əlaqəlidir.
Yaşıl Çay: Güclü antioksidantdır. Professional bir dermatoloq gündə 1-2 fincan yaşıl çayın dəri hüceyrələrini oksidləşmədən qoruduğunu vurğulayır.
Bir dəri həkimi olaraq qeyd edirəm ki, bu qidalar dərinin teksturasını yaxşılaşdırır və hər bir sızanaq sonrası yaranan qızartının daha tez solmasına kömək edir. Professional bir dermatoloq üçün qidalanma, bahalı serumların təsirini 2-3 dəfə artıran bir katalizatordur.
Bəzən sadəcə yemək kifayət etmir, müəyyən vitaminlərin çatışmazlığı dərini solğun göstərir. Professional bir dermatoloq qan analizlərinə əsaslanaraq aşağıdakı əlavələri təklif edə bilər:
Vitamin A (Retinolun daxili versiyası): Hüceyrə yenilənməsini təmin edir. Professional bir dermatoloq bilir ki, A vitamini çatışmazlığı dərini kobudlaşdırır və sızanaq yaranmasına zəmin hazırlayır.
Vitamin C: Kollagen istehsalı üçün şərtdir. Bir dəri həkimi üçün bu vitamin həm də ləkə əleyhinə ən güclü silahdır.
Sink: İltihab əleyhinə təsiri ilə tanınır. Professional bir dermatoloq üçün hər bir sızanaq müalicəsində sinkin rolu əvəzsizdir.
Bir dəri həkimi olaraq xəbərdarlıq edirəm: vitaminləri özbaşınıza qəbul etməyin. Artıq miqdarda alınan bəzi vitaminlər (məsələn, B12-nin həddindən artıq dozası) bəzi xanımlarda qəfil sızanaq alovlanmasına səbəb ola bilər. Professional bir dermatoloq sizin ehtiyacınıza uyğun dozanı təyin etməlidir.
Heç bir nəmləndirici krem susuz qalmış (dehidratasiyaya uğramış) hüceyrəni xaricdən tam bərpa edə bilməz. Professional bir dermatoloq pasiyentlərinə gündə minimum 2 litr su içməyi tapşırır. Bir dəri həkimi bilir ki, su toksinlərin bədəndən atılmasını sürətləndirir.
Toksinlər bədəndə qaldıqda, onlar dərinin məsamələri vasitəsilə xaric olunmağa çalışır. Bu isə öz növbəsində hər bir sızanaq elementinin daha ağrılı və iltihablı olmasına gətirib çıxarır. Professional bir dermatoloq üçün təmiz dəri — təmiz bədən deməkdir. Bir dəri həkimi olaraq tövsiyə edirəm ki, suyunuzun içinə bir neçə dilim limon və ya nanə əlavə edərək onun antioksidant təsirini artırasınız.
Qadınlarda dəri vəziyyəti ayın günlərinə görə dəyişir. Professional bir dermatoloq bilir ki, tsikl dövründə progesteron artdıqda dəri daha çox yağlanır. Bir dəri həkimi bu dövrdə daha çox lifli qidalar və tərəvəzlərə üstünlük verməyi məsləhət görür.
Lifli qidalar (brokoli, kələm, qulançar) artıq hormonların bədəndən atılmasına kömək edir. Professional bir dermatoloq üçün bu, "hormonal sızanaq" probleminin qarşısını almağın ən təbii yoludur. Bir dəri həkimi olaraq xanımlara məsləhətim budur: menstruasiyadan bir həftə əvvəl duzlu və şirin qidaları minimuma endirin. Bu, üzünüzdəki şişkinliyi və yeni bir sızanaq çıxma riskini azaldacaq.
Dəriyə uyğun pəhriz müvəqqəti bir "pəhriz" deyil, bir həyat tərzidir. Professional bir dermatoloq bilir ki, daxildən gələn sağlamlıq heç bir makiyaj vasitəsi ilə əvəz oluna bilməz. Bir dəri həkimi ilə məsləhətləşərək dərənizin tipinə və ehtiyaclarına uyğun qidalanma planı hazırlayın. Unutmayın ki, hər bir sızanaq və hər bir xırda qırış daxili aləminizin mesajıdır. Professional bir dermatoloq tapın, dərənizin dilini öyrənin və aynada hər gün daha parlaq bir üz görün. Bir dəri həkimi hər zaman sizin gözəlliyinizin daxili arxitekturasını qurmağa hazırdır.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
Diqqət: Bu səhifədəki məlumatlar yalnız ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və peşəkar tibbi məsləhəti əvəz etmir. Dəqiq diaqnoz və müalicə üçün mütləq ixtisaslı həkimlə şəxsən məsləhətləşməlisiniz. Hər bir pasiyentin vəziyyəti fərqlidir və fərdi yanaşma tələb edir.
Randevu üçün: +994 55 250 39 46
Dr. Fəridə Axundova ilə randevu alın və dəri sağlamlığınız üçün fərdi müalicə planı əldə edin. 15+ il təcrübə və minlərlə məmnun pasiyent.
Telefon: +994 55 250 39 46
