Ramazan ayı bədənin daxili təmizlənməsi və ruhun sükunət tapması üçün bir fürsətdir. Lakin bir çox insan üçün iftar süfrələri həm də yüksək şəkərli şirniyyatlar, şərbətli desertlər və qlükoza ilə zəngin içkilər deməkdir. Professional bir dermatoloq olaraq müşahidə edirəm ki, Ramazan ayının ortalarına doğru klinikalara müraciət edən pasiyentlərin sayında kəskin artım olur. Bunun əsas səbəbi isə "iftar şoku" adlandırdığımız qəfil şəkər yükləməsidir. Təcrübəli bir dəri həkimi bilir ki, qanda şəkərin sürətlə yüksəlməsi bədəndə elə bir biokimyəvi zəncirvari reaksiya başladır ki, nəticədə hər bir sızanaq ocağı alovlanır və dəri baryeri zədələnir.
Bu geniş və ətraflı bələdçidə biz iftarda qəbul edilən şəkərli qidaların dəri hüceyrələrinə molekulyar səviyyədə necə təsir etdiyini, bir dermatoloq nəzərindən insulin sıçrayışının fəsadlarını və bayrama qədər parlaq bir cildə sahib olmağın yollarını araşdıracağıq. Professional bir dəri həkimi tapın və o sizə "şəkər-akne" əlaqəsinin sadəcə bir mif olmadığını, tamamilə elmi bir gerçəklik olduğunu izah etsin. Hər bir sızanaq əslində bədəninizin daxildəki artıq şəkərə verdiyi kəskin bir etirazdır.
Uzunmüddətli aclıqdan sonra iftarı xurma (təbii şəkər olsa da miqdarı önəmlidir), şərbətli şirniyyat və ya qazlı içki ilə açmaq qan şəkərini saniyələr içində pik həddə çatdırır. Professional bir dermatoloq üçün bu vəziyyət insulinin kəskin artması deməkdir. Bir dəri həkimi olaraq vurğulamalıyam ki, insulin bədəndə sadəcə şəkəri tənzimləmir, həm də IGF-1 (İnsulin bənzəri böyümə faktoru) adlı hormonu aktivləşdirir.
Bu hormon isə birbaşa piy vəzilərinə "daha çox yağ istehsal et" əmrini verir. Nəticədə məsamələr qatı yağ kütləsi ilə tıxanır və hər bir sızanaq elementi dərinin alt qatlarında formalaşmağa başlayır. Professional bir dermatoloq bilir ki, iftardakı şəkər miqdarı ilə üzdəki iltihab səviyyəsi arasında düz mütənasiblik var. Bir dəri həkimi tapın və o sizə şəkərin dərinin strukturundakı kollageni necə parçaladığını və sızanaqları necə daha ağrılı etdiyini elmi faktlarla göstərsin.
Professional bir dermatoloq üçün sızanaqların yaranmasında ən qorxulu proseslərdən biri glikasiyadır. Glikasiya, qandakı artıq şəkər molekullarının proteinlərə (kollagen və elastin) yapışaraq dərinin elastikliyini itirməsinə səbəb olmasıdır. Bir dəri həkimi bilir ki, şəkər tərəfindən zədələnmiş dəri özünü bərpa edə bilmir. Bu isə o deməkdir ki, yaranan hər bir sızanaq sağaldıqdan sonra yerində daha tünd və qalıcı bir ləkə buraxacaq.
Ramazan ayında iftardan sonra üzünüzdə hiss etdiyiniz o gərginlik və qızartı əslində glikasiyanın yaratdığı mikroskopik iltihabın göstəricisidir. Professional bir dermatoloq olaraq pasiyentlərimə hər zaman xatırladıram: şəkər sadəcə çəki artırmır, o həm də dərini daxildən qocaldır və hər bir sızanaq problemini xroniki hala salır. Bir dəri həkimi tapın və o sizə şəkərsiz bir pəhrizin cəmi 2 həftə içində dərini necə şəffaflaşdırdığını nümayiş etdirsin.
İftarda susuzluğu yatırmaq üçün içilən hazır meyvə şirələri, kompotlar və qazlı içkilər əslində "maye şəkər" bombalarıdır. Professional bir dermatoloq bilir ki, maye halındakı şəkər bərk qidalardan daha sürətli sorulur və bədəndəki sistemik iltihabı (inflamasiya) dərhal alovlandırır. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə edirəm ki, iftarda bu içkilərə üstünlük verən şəxslərdə hər bir sızanaq daha böyük, irinli və ağrılı olur.
İltihab artdıqda dərinin immun sistemi zəifləyir və P. acnes bakteriyaları üçün ideal çoxalma mühiti yaranır. Professional bir dermatoloq üçün bu içkilər dərinin pH balansını pozan əsas amildir. Bir dəri həkimi tapın və o sizə təmiz suyun dərini daxildən necə yuduğunu, şəkərli içkilərin isə hər bir sızanaq ocağını necə zəhərlədiyini izah etsin. Unutmayın ki, dəri təmizliyi iftarda içdiyiniz ilk stəkan sudan başlayır.
Bir çox iftar desertləri həm şəkər, həm də südlə hazırlanır (məsələn, sütlac, güllaç və s.). Professional bir dermatoloq xəbərdarlıq edir: şəkər və südün bir yerdə olması sızanaqlar üçün ən böyük tətikləyicidir. Bir dəri həkimi bilir ki, südün tərkibindəki hormonlar və şəkərin yaratdığı insulin sıçrayışı bir-birinin təsirini gücləndirir.
Bu kombinasiya piy vəzilərini ifrat dərəcədə stimullaşdırır və nəticədə hər bir sızanaq ocağı daha geniş sahəyə yayılır. Professional bir dermatoloq üçün süd və şəkər qarışığı "akne istehsal edən zavod" kimidir. Bir dəri həkimi tapın və o sizə niyə məhz Ramazan ayında çənə və yanaq nahiyəsində kistik sızanaqların artdığını elmi biokimya ilə izah etsin. İftarda desert seçərkən südlü və şəkərli olanlardan uzaq durmaq, dərənizdəki hər bir sızanaq üçün ən yaxşı profilaktikadır.
Professional bir dermatoloq olaraq şəkər istəyini azaltmaq və dərini qorumaq üçün bu strateji addımları tövsiyə edirəm. Bir dəri həkimi kimi bu qaydaların effektivliyinə zəmanət verirəm:
İftarı Su və Zeytunla Açın: Şəkərli qidalardan əvvəl sağlam yağlar qəbul etmək insulin artımını ləngidir. Professional bir dermatoloq bilir ki, bu, dərini qoruyan ilk qalxandır.
Təbii Şəkərə Keçid: Əgər şirniyyat istəyiniz çoxdursa, qurudulmuş meyvələrə (məhdud miqdarda) üstünlük verin. Bir dəri həkimi bilir ki, lifli qidalar şəkərin sorulmasını yavaşladır və hər bir sızanaq riskini azaldır.
Dəriniz Üçün Darçın: Darçın qan şəkərini tənzimləməyə kömək edir. Professional bir dermatoloq çayınıza və ya qatıığınıza darçın əlavə etməyi məsləhət görür.
Maqnezium Dəstəyi: Professional bir dermatoloq bilir ki, maqnezium çatışmazlığı şəkər istəyini artırır. Bir dəri həkimi tapın və o sizə hansı mineralların hər bir sızanaq müalicəsində köməkçi olduğunu desin.
Şəkəri kəsdikdən sonra dərinin özünü bərpa etməsi üçün müəyyən zaman lazımdır. Professional bir dermatoloq bilir ki, dəri hüceyrələri hər 28 gündən bir yenilənir. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə edirəm ki, Ramazan ayı boyunca şəkərli qidalardan uzaq duran pasiyentlərin dərisində iltihab səviyyəsi 40% azalır.
Hər bir sızanaq ləkəsi daha tez solur və dərinin rəngi bərabərləşir. Professional bir dermatoloq üçün şəkərsiz keçən 30 gün, ən bahalı lazer prosedurundan daha effektiv ola bilər. Bir dəri həkimi tapın və o sizə qan analizlərinizdəki iltihab göstəricilərinin sızanaqlara necə birbaşa təsir etdiyini göstərsin. Bayram səhəri güzgüdə parlaq bir üz görmək istəyirsinizsə, iftardakı şəkərli qidalara "yox" deməyi bacarmalısınız.
Şəkər bədənin immun sistemini müvəqqəti olaraq iflic edir. Professional bir dermatoloq bilir ki, yüksək dozada şəkər qəbulundan sonra ağ qan hüceyrələri (leykositlər) bakteriyalarla mübarizə apara bilmir. Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: iftarda yeyilən o ağır şərbətli şirniyyatdan sonra dərəniz hər bir sızanaq bakteriyası qarşısında müdafiəsiz qalır.
Nəticədə adi bir tıxanmış məsamə dərhal böyük bir iltihaba çevrilir. Professional bir dermatoloq üçün bu, "immun çatışmazlığı fonunda akne" vəziyyətidir. Bir dəri həkimi tapın və o sizə şəkərin dərinin turşu mantiyasını (acid mantle) necə zəiflətdiyini izah etsin. Sağlam immun sistemi, hər bir sızanaq müalicəsinin daxili təməlidir.
Bəzən pəhriz dəyişikliyi təkbaşına kifayət etmir. Əgər şəkəri kəsməyinizə baxmayaraq hər bir sızanaq ağrılı, kistik və yayılmış şəkildə qalırsa, professional bir dermatoloq müdaxiləsi şərtdir. Bir dəri həkimi sizin üçün xüsusi müalicə protokolu hazırlamalıdır.
Professional bir dermatoloq laborator müayinələrlə insulin müqavimətini və hormonal balansı yoxlayacaqdır. Bir dəri həkimi tapın və o sizə sızanaqların sadəcə xaricdən deyil, həm də daxili metabolik tənzimləmələrlə necə müalicə olunduğunu göstərsin. Professional bir dermatoloq nəzarəti olmadan istifadə edilən dərmanlar şəkərin yaratdığı iltihabı tam aradan qaldıra bilməz. Hər bir sızanaq mütəxəssis tərəfindən fərdi olaraq qiymətləndirilməlidir.
Ramazanın son 10 günündə şəkəri tamamilə kəsərək bayrama parlaq dəri ilə çıxa bilərsiniz. Professional bir dermatoloq olaraq tövsiyə etdiyim "təmiz qidalanma" proqramı hər bir sızanaq izini azaltmağa yönəlib. Bir dəri həkimi bilir ki, bu qısa müddətdə bədən toksinlərdən təmizlənməyə başlayır.
Professional bir dermatoloq bu dövrdə bol yaşıl tərəvəzlər, antioksidantlarla zəngin meyvələr (məsələn, qaragilə) və sinklə zəngin qidalar (balqabaq tumu) yeməyi məsləhət görür. Bir dəri həkimi tapın və o sizə sinkin hər bir sızanaq iltihabını necə sürətlə söndürdüyünü elmi şəkildə sübut etsin. Şəkəri kəsmək, dərinizə verə biləcəyiniz ən böyük bayram hədiyyəsidir.
İftarda şəkərli qidalar və sızanaq arasındakı gizli əlaqəni anlamaq, sağlam dəri yolunda atılan ən böyük addımdır. Professional bir dermatoloq olaraq bir daha vurğulayıram: iftar süfrənizdə nə qədər az şəkər olsa, üzünüzdə o qədər az sızanaq olar. Bir dəri həkimi olaraq hər bir pasiyentimə daxili sağlamlıqla gələn gözəlliyi arzulayıram.
Hər bir sızanaq keçicidir, lakin şəkərin bədəndə yaratdığı zədələr uzunmüddətli ola bilər. Professional bir dermatoloq tapın və onun rəhbərliyi ilə bu Ramazan ayını özünüz üçün bir gözəllik düşərgəsinə çevirin. Bir dəri həkimi olaraq hamınıza sızanaqsız, sağlam və parlaq günlər arzulayıram! Professional bir dermatoloq olaraq mən hər zaman yanınızdayam.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
Diqqət: Bu səhifədəki məlumatlar yalnız ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və peşəkar tibbi məsləhəti əvəz etmir. Dəqiq diaqnoz və müalicə üçün mütləq ixtisaslı həkimlə şəxsən məsləhətləşməlisiniz. Hər bir pasiyentin vəziyyəti fərqlidir və fərdi yanaşma tələb edir.
Randevu üçün: +994 55 250 39 46
Dr. Fəridə Axundova ilə randevu alın və dəri sağlamlığınız üçün fərdi müalicə planı əldə edin. 15+ il təcrübə və minlərlə məmnun pasiyent.
Telefon: +994 55 250 39 46
