Hər birimizin həyatında ən azı bir dəfə mühüm bir görüşdən və ya tədbirdən bir neçə saat əvvəl aynada gözlənilməz bir qonaqla — iltihablı bir sızanaqla qarşılaşdığı anlar olub. Belə vəziyyətlərdə ilk reaksiya adətən onu sıxmaq və ya aqressiv vasitələrlə yox etməyə çalışmaq olur. Lakin professional bir dermatoloq sizə deyəcək ki, yanlış müdaxilə kiçik bir problemi qalıcı ləkəyə və ya çapığa çevirə bilər. Bir dəri həkimi olaraq müşahidə edirəm ki, insanlar çox vaxt mətbəxdə tapdıqları hər şeyi üzlərinə sürtməyə meyllidirlər. Lakin ev şəraitində sızanaq qurudarkən elmi əsaslara söykənmək lazımdır. Bu geniş bələdçidə biz evdə tətbiq oluna biləcək ən təhlükəsiz və effektiv metodları professional bir dermatoloq baxış bucağı ilə təhlil edəcəyik.
Evdə müalicəyə başlamazdan əvvəl düşmənini tanımaq şərtdir. Professional bir dermatoloq üçün hər bir sızanaq piy vəzisinin tıxanması, sebumun (piyin) həddindən artıq istehsalı və Cutibacterium acnes bakteriyasının fəaliyyətinin nəticəsidir. Bir dəri həkimi bilir ki, dəri səthindəki pH balansı pozulduqda iltihab daha da dərinləşir.
Bu balansı qorumaq üçün riyazi düsturla ifadə etsək, hidrogen ionlarının konsentrasiyası dərinin mikrobiotasını tənzimləyir:
Professional bir dermatoloq qeyd edir ki, əgər siz dərinin pH-nı kəskin şəkildə dəyişsəniz (məsələn, sodadan istifadə edərək), bu, hər bir sızanaq ocağının daha da böyüməsinə səbəb olar. Bir dəri həkimi üçün evdə qulluq dərinin təbii baryerini dağıtmamalıdır.
Professional bir dermatoloq tərəfindən ev şəraitində ən çox tövsiyə olunan təbii vasitə çay ağacı yağıdır. Bir dəri həkimi bilir ki, bu yağın tərkibindəki terpinen-4-ol maddəsi güclü antibakterial təsirə malikdir.
Lakin bir dəri həkimi olaraq xəbərdarlıq edirəm: efir yağlarını dərhal saf şəkildə hər bir sızanaq üzərinə çəkmək kimyəvi yanığa səbəb ola bilər. Professional bir dermatoloq onu 1:2 nisbətində su və ya daşıyıcı yağ (məsələn, jojoba yağı) ilə durulaşdırmağı tapşırır. Bir dəri həkimi üçün bu, həm bakteriyaları öldürür, həm də dərini zədələmir. Əgər üzünüzdəki hər bir sızanaq qırmızı və ağrılıdırsa, pambıq çöplə yalnız nöqtəvi şəkildə tətbiq etmək lazımdır.
Professional bir dermatoloq apteklərdə satılan sadə sink məlhəmlərinin ev şəraitində əvəzolunmaz olduğunu bilir. Sink oksid həm nəmi çəkir, həm də iltihabı söndürür. Bir dəri həkimi olaraq mən bunu "sakitləşdirici qalxan" adlandırıram.
Kimyəvi reaksiyanı sadələşdirsək, sink oksid dəridəki artıq turşuluğu və iltihab faktorlarını neytrallaşdırır:
Professional bir dermatoloq sink məlhəmini yatmazdan əvvəl hər bir sızanaq üzərinə qalın təbəqə ilə çəkməyi məsləhət görür. Bir dəri həkimi bilir ki, səhər oyandığınızda iltihabın kiçildiyini və qızartının azaldığını görəcəksiniz. Bu metod həm ucuz, həm də professional bir dermatoloq tərəfindən sınaqdan keçirilmişdir.
Professional bir dermatoloq üçün yaşıl çay təkcə içki deyil, həm də güclü bir anti-androgen vasitədir. Bir dəri həkimi bilir ki, yaşıl çayın tərkibindəki EGCG (epi-qallokatexin-3-qallat) sebum istehsalını azaldır.
Evdə tünd dəmlənmiş və soyudulmuş yaşıl çay paketini hər bir sızanaq üzərində 10-15 dəfə saxlamaq olar. Professional bir dermatoloq bu metodun dərini sakitləşdirdiyini və ödemi (şişkinliyi) götürdüyünü təsdiqləyir. Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: bu metod aktiv hər bir sızanaq ocağının daxilindəki təzyiqi azaldır və sağalma prosesini sürətləndirir.
Professional bir dermatoloq üçün ev şəraitində ən innovativ metodlardan biri də sızanaq yapışqanlarıdır (patches). Bir dəri həkimi bilir ki, bu yamalar hidrokolloid materialdan hazırlanır və hər bir sızanaq daxilindəki irini və mayeni özünə çəkir.
Bu vasitənin ən böyük üstünlüyü dərini xarici bakteriyalardan qoruması və sizin həmin hər bir sızanaq nahiyəsinə əl vurmağınızın qarşısını almasıdır. Professional bir dermatoloq qeyd edir ki, yamanın altında yaranan nəmli mühit çapıq yaranma riskini minimuma endirir. Bir dəri həkimi olaraq xüsusilə "yetişmiş" sızanaqlar üçün bu metodu tövsiyə edirəm.
Bir dəri həkimi üçün ən qorxulu şey xəstələrin "faydalı" zənn etdiyi zərərli metodlardır. Professional bir dermatoloq aşağıdakı vasitələri qətiyyən qadağan edir:
Diş pastası: Tərkibindəki mentol və flüor dərini yandırır və hər bir sızanaq yerində qalıcı qara ləkə buraxır. Professional bir dermatoloq bunu "kimyəvi travma" adlandırır.
Limon suyu: Limonun pH-ı çox aşağıdır. Bir dəri həkimi bilir ki, bu, dərinin asid mantiyasını dağıdır və fotosensitivlik (günəşə həssaslıq) yaradır.
Aspirin maskası: Professional bir dermatoloq bilir ki, asetilsalisil turşusu salisil turşusu ilə eyni deyil və dərini kəskin qıcıqlandıra bilər.
Professional bir dermatoloq hər zaman vurğulayır ki, dərini "təmizləmək" onu incitmək demək deyil. Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: əgər hər bir sızanaq üçün etdiyiniz müdaxilə ağrı verirsə, deməli yanlış yoldasınız.
Professional bir dermatoloq iltihabı azaltmaq üçün soyuqun gücünü qəbul edir. Bir dəri həkimi bilir ki, buz damarları büzür (vazokonstriksiya) və hər bir sızanaq ətrafındakı qızartını azaldır.
Buzu birbaşa dəriyə qoymaq olmaz. Professional bir dermatoloq buzu təmiz bir dəsmala büküb 1 dəqiqə ərzində hər bir sızanaq üzərində saxlamağı, sonra 5 dəqiqə fasilə verməyi tövsiyə edir. Bir dəri həkimi üçün bu, xüsusilə "dərialtı sızanaqlar" üçün ilk yardım metodudur.
Ev şəraitində metodlar yalnız tək-tük çıxan problemlər üçün keçərlidir. Professional bir dermatoloq bilir ki, əgər hər bir sızanaq çıxışı sistematik xarakter daşıyırsa, bu daxili hormonal və ya həzm sistemi problemlərinin əlaməti ola bilər. Bir dəri həkimi olaraq deyirəm: əgər evdəki metodlar 3 gün ərzində nəticə vermirsə və ya iltihab yayılırsa, mütləq professional bir dermatoloq müayinəsindən keçməlisiniz.
Dermatoloq Dr. Fəridə Axundova
Diqqət: Bu səhifədəki məlumatlar yalnız ümumi məlumatlandırma məqsədi daşıyır və peşəkar tibbi məsləhəti əvəz etmir. Dəqiq diaqnoz və müalicə üçün mütləq ixtisaslı həkimlə şəxsən məsləhətləşməlisiniz. Hər bir pasiyentin vəziyyəti fərqlidir və fərdi yanaşma tələb edir.
Randevu üçün: +994 55 250 39 46
Dr. Fəridə Axundova ilə randevu alın və dəri sağlamlığınız üçün fərdi müalicə planı əldə edin. 15+ il təcrübə və minlərlə məmnun pasiyent.
Telefon: +994 55 250 39 46
